Alle coalitiepartijen zijn deze avond present: wethouder Bas van der Pol is er namens D66, fractievoorzitter Niels van Stappershoef van de VVD en raadslid Arne Kramer van GroenLinks-PvdA. Daarnaast zijn Anne Veldhoven van het CDA en Max Kruijf van Lokaal Tilburg deze middag ook aangeschoven. Elke ronde gaan drie of vier politici met elkaar in gesprek en kunnen de politici die niet meedoen tussendoor een kritische vraag opwerpen.

Mag er nog een straatje bij?

De eerste stelling waarover de politici spreken is de volgende: Bouwen in het groen is onvermijdelijk. In de zaal – gevuld met veelal bouwers, ontwerpers, ontwikkelaars én de achterban van de politieke partijen – is een meerderheid van drie vijfde het met die stelling eens. Koren op de molen van Niels van Stappershoef (VVD). ‘We moeten ook bouwen buiten de bestaande stad’, vindt hij. ‘Verdichten doen we met z’n allen, maar we moeten ook kritisch kijken of we er niet op bepaalde plekken een straatje bij kunnen doen.’

De VVD wil geen concessies doen op aantallen. ‘De afgelopen periode hebben we 2000 woningen nog niet in harde capaciteit gerealiseerd. In vergunningen kun je niet wonen.’ Van Stappershoef stelt voor om veel flexibeler met regels om te gaan. Bij woningsplitsingen kan het volstaan om simpelweg met de buurman en buurvrouw te overleggen of zij ervoor openstaan dat een woning wordt gesplitst, denkt hij. ‘Wij staan voor de verdichtingsopgave, maar we willen ook onnodige regels schrappen die nog eens bovenop de landelijke regels komen, zoals regels omtrent circulariteit.’

Bas van der Pol (D66) zegt dat er helemaal geen regels zijn wat circulariteit betreft: het gaat om een ambitie, die overigens nog verder reikt. ‘Wij leggen het geld neer: 90 miljoen euro voor de Westermarkt, dat was vijftien jaar geleden nog onmogelijk. Tilburg is een stad van samenwerken. We zijn de beste ontwikkelgemeente van Nederland.’ Ja, er blijven veel projecten te lang hangen in discussies en de gemeente mag meer souplesse tonen, maar Van der Pol blijft trots op wat hij voor elkaar heeft gekregen.

Wat de woningsplitsingen aangaat: daar ziet de D66’er zeker nog kansen. ‘Maar rücksichtslos splitsen is heel onverstandig: je moet het heel zorgvuldig doen. Als je dat verkeerd doet, krijg je slechte wijken. Ook woningen kleiner dan 50 vierkante meter zijn mogelijk, maar we moeten geen kippenhokken bouwen.’ Hij ziet dat de Rijksoverheid hard nodig is om projecten vlot te trekken en dat Tilburg nog wat lobbywerk voor de boeg heeft om dat mogelijk te maken.

Anne Veldhoven van het CDA denkt dat het ambitieniveau af en toe ook wat bijgesteld kan worden. ‘We zijn er als raad goed in om regels op regels en ambities op ambities te stapelen. Kwaliteit is belangrijk, maar het betekent niet dat elk project met dezelfde hoge ambitie hoeft. We moeten kiezen wat er voor specifieke projecten mogelijk is.’ Het uitgangspunt van het CDA is: het kan wél. Ook bij woningen kleiner dan 50 vierkante meter moet de gemeente dat adagium gebruiken, vindt Veldhoven. ‘Een gemeentebestuur moet samen willen werken.’

De partij vindt het belangrijk dat procedures gelijk oplopen en dat de gemeente nooit de belemmerende partij is. ‘Daar moeten we ook voldoende ambtelijke capaciteit voor vrijmaken en dat is nu niet het geval. De gemeente mag nooit de vertragende factor zijn.’ Veldhoven zegt ook dat nieuwe woonvormen ruimte moeten krijgen, waarbij mensen veel meer voor elkaar gaan zorgen en samen in grotere gebouwen gaan wonen, waar generaties worden gemixt.

Moeten er parkeerplekken weg?

In de volgende ronde schuiven Anne Veldhoven van het CDA, Arne Kramer van GroenLinks-PvdA en Max Kruijf van Lokaal Tilburg aan. Dit debat gaat over mobiliteit. De hamvraag: Meer woningen kunnen er alleen komen als er minder parkeerplaatsen zijn. Ongeveer vier vijfde van de zaal is het met de stelling eens: als we niet in parkeerplekken snijden, wordt de Tilburgse woningbouwambitie lastig.

Het CDA stelt voor om met wijkgerichte parkeernormen te gaan werken. ‘We moeten scherp in kaart brengen welke vraag per wijk reëel is. Daarbij moeten we ook kijken naar het actuele aanbod aan andere vormen van vervoer. Niet wat we dromen dat er is, maar wat er werkelijk is.’ In een wijk als het Kenniskwartier kan de parkeernorm gerust een paar tandjes lager, als Tilburg Universiteit een intercitystation geworden is.

Deelmobiliteit ziet het CDA als deel van de oplossing, maar Veldhoven ziet ook dat het nog niet is gelukt een stadsbreed systeem van de grond te krijgen. Tot het zover is, moeten mensen hun auto gewoon voor de deur kwijt kunnen. ‘We hebben tegen de parkeerstrategie gestemd, omdat we vinden dat in sommige wijken grootschalige parkeergarages niet de oplossing zijn. In Tilburg-Noord zouden gezinnen 300 meter moeten lopen naar zo’n garage, dat vinden wij niet de manier. Op bedrijventerreinen kun je met het openbaar vervoer niet eens fatsoenlijk komen.’

GroenLinks-PvdA heeft minder moeite met die parkeergarages. ‘Als we die garages niet zouden bouwen, zouden er zestig voetbalvelden op maaiveld bij moeten in deze stad. Partijen zoals het CDA en Lokaal Tilburg willen graag inwoners volgen in deze, maar politici moeten ook keuzes maken’, zegt Arne Kramer. Hij ziet dat meer dan twee derde van de inwoners graag meer ruimte wil voor groen, voor fietsers en voor voetgangers. ‘Alles wat een stad een stad maakt, dat wil je accommoderen. Daarom scherpen wij de parkeernormen aan.’

De deelmobiliteit wil GroenLinks-PvdA tegelijkertijd oppakken met het verwijderen van parkeerplekken. Kramer wil niet wachten tot deelauto’s helemaal onderdeel van het vervoerssysteem zijn geworden: je moet en-en doen, vindt hij. ‘Een eigen auto voor de deur maakt deelmobiliteit raar. En ja, in Tilburg-Noord maak je andere afspraken dan als je met je neus op een OV-knooppunt zit.’ De bereikbaarheid op bedrijventerreinen moet beter, erkent Kramer, maar meer parkeerplekken gaan die terreinen niet aantrekkelijker maken. ‘Revitalisering en meer groen wel.’

Max Kruijf (Lokaal Tilburg) vindt dat GroenLinks-PvdA op de troepen vooruit loopt. Hij noemt deelmobiliteit een experiment dat zich nog niet bewezen heeft. ‘We moeten het risico niet nemen dat we straks geen alternatieven hebben’, zegt hij. ‘In Tilburg hebben we ook een hele andere situatie wat OV betreft dan een stad als Amsterdam. De alternatieven moeten goed zijn: denk bijvoorbeeld ook eens aan een transferium zoals ze dat in Den Bosch hebben.’

Bezoekers en bewoners kunnen vanaf die transferia buiten de stad met pendelbussen naar de binnenstad worden gebracht, zodat er in de stad meer ruimte voor woningen ontstaat. Maar te snel parkeerplekken weghalen, daar is Kruijf geen voorstander van. ‘We moeten het samen met inwoners doen. De plannen van GroenLinks-PvdA zijn an sich niet zo gek, maar niet voor dit jaar, en ook niet voor 2030.’

Is het vestigingsklimaat goed genoeg?

Het laatste onderwerp van dit verkiezingsdebat: vestigingsklimaat. De vraag: Wordt het vestigingsklimaat ondermijnd door de mobiliteitsambities? Een binnenstad die moeilijker bereikbaar wordt kan tenslotte ook economische gevolgen hebben. De zaal is er verdeeld over. Zij horen graag wat Lokaal Tilburg, D66, VVD en GroenLinks-PvdA daarover te zeggen hebben.

Bas van der Pol (D66) signaleert dat het vestigingsklimaat van Tilburg met rasse schreden vooruit gaat. ‘We zetten fors in op meer verdienvermogen en meer innovatie. In deze regio staan we met stip op één als het gaat om de indicatoren voor de economie van de toekomst.’ De regio Hart van Brabant moet meer aansluiting vinden bij Brainport, vindt de lijsttrekker. ‘Dat kunnen we niet overslaan.’

De komst van bedrijventerrein Wijkevoort is nog onzeker: binnenkort doet de Raad van State daar een uitspraak over. Maar volgens Van der Pol is de 80 hectare van Wijkevoort hard nodig. ‘We hebben 140 hectare nodig voor bedrijven in onze stad: daar hebben we ook regionale afspraken over gemaakt. Op bestaande terreinen zit echter ook ruimte die we benutten en in de bestaande stad kan de verbinding tussen wonen en werken weer gemaakt worden.’ In het Kenniskwartier heeft de gemeente bijvoorbeeld 70.000 vierkante meter aan werkruimte ingetekend.

De partij die deze middag de grootste voorstander van Wijkevoort is, is de VVD. ‘Wij hopen dat het kan en dat we een deel van de ruimtevraag daar kunnen invullen’, zegt lijsttrekker Van Stappershoef. ‘Het vestigingsklimaat in Tilburg is goed, maar kan beter. We moeten meer gaan nadenken over zelfvoorzienende industrieterreinen met eigen energiehubs. Er zijn problemen zoals netcongestie: daar moet aandacht voor blijven.’

Van Stappershoef vindt zijn collega Arne Kramer (GroenLinks-PvdA) tegenover zich wat Wijkevoort betreft. ‘Dat is nooit onze grootste hobby geweest, maar we hebben er tijdens de coalitiegesprekken wel mee ingestemd. We respecteren de uitspraak van de Raad van State daarin.’ Maar waar moet de ruimte voor bedrijven komen als Wijkevoort tóch niet mag doorgaan, wil Van Stappershoef weten. ‘Dan moeten we nóg meer inzetten op revitalisering en zul je net wat scherper moeten zeggen welke bedrijvigheid je minder belangrijk vindt’, zegt Kramer.

GroenLinks-PvdA vraagt zich sowieso af of grootschalige logistiek iets is wat Tilburg nog moet willen in de toekomst. Wat Kramer betreft kijkt de gemeente meer naar circulaire economie om zich in de regio te onderscheiden. ‘Het is niet zo dat GroenLinks-PvdA de economie niet belangrijk vindt. We hebben net als andere partijen voor de economische strategie gestemd. Dat betekent ook dat we vol inzetten op het beter benutten van de bedrijventerreinen waar dat kan.’

De VVD en D66 tonen zich voorstander van Wijkevoort, GroenLinks-PvdA is meer van de leest ‘liever niet’. Hoe staat Lokaal Tilburg erin? Die partij heeft zijn keuze nog niet gemaakt, zo blijkt. ‘Wij maken de afweging die het beste bij Tilburg past. We kunnen nu sowieso nog niet beginnen met bouwen, maar als de uitspraak positief uitvalt moeten we in elk geval weer met de omgeving in gesprek.’

Lokaal Tilburg wil inzetten op het beter ontsluiten van de A58. ‘We willen ook dat de tangenten worden verbreed en beter begaanbaar zijn voor vrachtverkeer. Doordat de stad lastiger bereikbaar is voor vrachtwagens is het minder aantrekkelijk om hier een bedrijf te vestigen’, ziet Kruijf. Hij kijkt ook met een schuin oog naar de wijkwinkelcentra waar betaald parkeren ingevoerd gaat worden: volgens hem werkt dat leegstand in die winkelcentra alleen maar in de hand. ‘We moeten de ondernemer niet wegpesten uit de wijken.’

Op de borrel wordt achteraf nog uitgebreid nagepraat over het debat. Welke partij heeft de beste ideeën voor Tilburg? Naast de vijf partijen op het podium doen er nog tien partijen aan de gemeenteraadsverkiezingen mee. Ook Lijst Smolders Tilburg, SP, Partij voor de Dieren, 50PLUS, ONS Tilburg, VoorTilburg013, DENK, BBB, Volt en Forum voor Democratie hebben zo hun eigen plannen om de stad beter, bruisender en toegankelijker te maken. De ruimte mag dan schaars zijn: gelukkig zijn er ideeën genoeg. Stemmen kan tijdens de gemeenteraadsverkiezingen op 18 maart.