CAST, BLASt, SRBT, Kunstloc Brabant

OPEN CALL Ontwerpatelier Leisure Landschap Vestigingsklimaat

GEZOCHT: Ontwerpkracht voor het ontwerpatelier van Nieuwe Verbindingen x KunstUnlocked#5

Vrijetijdseconomie, ook wel leisure, speelt een grote rol in de SRBT: van internationale trekpleisters als de Efteling en de Beekse Bergen tot grote parken zoals van Gogh Nationaal Park, vestingsteden en culturele evenementen. Dit is niet alleen van economisch belang, het vormt ook een wezenlijk onderdeel van het landschap, de identiteit en de leefkwaliteit van de regio. 

Binnen een 3-daags ontwerpatelier gaan we op zoek naar welke ontwerpstrategieën kunnen bijdragen aan kwaliteit en balans? Tussen bezoekers en bewoners, tussen economie en ecologie, tussen seizoensdrukte en alledaagse leefkwaliteit. Met drie locaties in de Stedelijke Regio Breda-Tilburg (SRBT) als werkgebied.

Dus: Werk jij als ruimtelijk ontwerper, social designer of beeldend kunstenaar? Kun je een bijdrage leveren vanuit economische, recreatieve, sociaal-maatschappelijk, of andere (volgens jou) relevante hoek? Meld je dan aan!

Een professionele jury stelt op basis van de aanmeldingen drie interdisciplinaire teams samen, elk bestaande uit twee ontwerpers en één andere discipline.

Het ontwerpatelier wordt georganiseerd door CAST en Kunstloc Brabant i.s.m. BLASt, de Stedelijke Regio Breda-Tilburg en met ondersteuning vanuit het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie. Het ontwerpatelier is onderdeel van de programma’s Nieuwe Verbindingen en KunstUnlocked#5. Onderaan vind je meer informatie hierover.

Over het ontwerpatelier “Leisure Landschap Vestigingsklimaat”

Binnen het ontwerpatelier willen we verdiepen hoe leisure en landschap elkaar beïnvloeden, en hoe ze (nog meer) kunnen bijdragen aan een aantrekkelijk vestigingsklimaat in de dorpen en steden.

De volgende vraagstukken willen we onderzoeken:

  • Hoe kan leisure, in samenhang met landschap, bijdragen aan ruimtelijke kwaliteit, brede welvaart en een aantrekkelijk vestigingsklimaat?
  • Hoe kunnen ontwerp en beleid deze relatie benutten om naast belangrijke ruimtelijk transities (zoals klimaatadaptatie, bereikbaarheid, herinrichting landelijk gebied), ook de economische en maatschappelijke betekenis van de regio te versterken – niet alleen voor bezoekers, maar juist ook voor inwoners?

    De teams worden begeleid door een ervaren ateliermeester. Tijdens het ontwerpatelier gaan drie teams aan de slag met elke een eigen casus in de regio. Je analysteert en definieert als team de opgave, en werkt aan nieuwe ontwerpstrategieën voor die plek.

    Je zoekt antwoorden op vragen zoals:

    • Zijn er nieuwe ruimtelijke typologieën waarin leisure, natuur en publieke ruimte samenkomen?
    • Welke scenario’s voor tijdelijke invullingen of seizoensgebruik als motor voor gebiedsontwikkeling kun je ontwikkelen?
    • Welke koppelingen met ruimtelijke transities (zoals klimaatadaptatie, bereikbaarheid, herinrichting landelijk gebied) vind je?
    • Hoe geef je ruimtelijk vorm aan de betekenis van leisure binnen brede welvaart en toekomstbestendige verstedelijking?
    • Welke andere kansen zie je nog?

      De uitkomsten van het ontwerpatelier laten verbeeldingsrijke beelden zien, die nieuwe inspiratie bieden voor ontwerpstrategieën die leisure en landschap betekenisvol met elkaar verbinden in het SRTB gebied en ook exemplarisch zijn voor andere gebieden. 

      Eén van de casussen wordt ingebracht door gemeente Loon op Zand. Deze gemeente profileert zich als recreatiegemeente en is trots op de nabijheid van de Efteling en de Loonse en Drunense Duinen, maar inwoners én het landschap ervaren ook steeds meer de druk. 

      Hoe kan de trots en profilering blijven, met alle uitdagingen die spelen? 

      Kan het mobileitsvraagstuk een oplossing bieden voor leisure-ontwikkelingen, de woningbouwopgave, ruimtelijke transities in het landschap (zoals ecologie) en brede welvaart (juist voor de inwoners van Loon op Zand)? Of is er een andere oplossing denkbaar?

      Uitsnede kaart "Voorzieningen Leisure Landschap" uit de ontwikkelstrategie van de SRBT.
      Uitsnede kaart "Voorzieningen Leisure Landschap" uit de ontwikkelstrategie van de SRBT.

      Praktische informatie

      Ontwerpatelierdagen en vergoeding:

      • Het ontwerpatelier vindt plaats op 6 t/m 8 juli in de LocHal, Tilburg.
      • We starten op maandagochtend (10.00u – 12.00u) met een plenaire opening met stakeholders. Op woensdagmiddag (14.00 – 18.00u) sluiten we plenair af met presentaties. In de tussentijd heeft elk team een eigen programma, met veel eigen tijd voor het ontwerpend onderzoek.
      • De teams worden begeleid door een ervaren ateliermeester uit het ruimtelijk domein.
      • Eten (3 x lunch en 1 x diner) en drinken wordt verzorgd.
      • We bieden elk team een vergoeding van €3200,- excl. btw (voor 3 personen, 3 dagen aanwezigheid).

      Aanmeld- en selectieprocedure:

      • We zoeken 3 teams van 3 deelnemers, bestaande uit twee ontwerpers en één andere discipline.
        • Onder “ontwerpers” verstaan we mensen met ervaring met ruimtelijk of maatschappelijk ontwerp. Bijvoorbeeld landschapsarchitecten of stedenbouwkundigen, maar ook social designers, (beeldend) kunstenaars, placemakers of planologen. Voorwaarde is dat je de ruimtelijke component van je ideeën, van lokale tot regionale schaal, goed kunt verbeelden.
        • Onder “andere discipline” staan we open voor alle aanmeldingen. Van bodem-onderzoeker tot beleidsadviseur, van vrijetijds-expert tot verkeerskundige. We lezen graag in je motivatie waarom jij een onmisbare bijdrage kunt leveren binnen het ontwerpatelier.
      • Je kunt je t/m 31 mei 23.59u aanmelden als trio (een trio is compleet team, let daarbij op bovenstaande voorwaarde van samenstelling), als duo of als individu.
      • Aanmelden kan via deze link. We vragen om het volgende aan te leveren:
        • Contactgegevens (bij meerdere personen wordt gevraagd aan te geven wie aanspreekpunt is).
        • Een relevant CV van maximaal één A4 per persoon (in het geval van een duo of trio, aangeleverd in één pdf-document).
        • Een (gezamenlijke) motivatie/visie van maximaal 500 woorden.
        • Eén tot drie referentie-projecten, gepresenteerd op één A3.
      • Als je je inschrijft committeer je je aan deelname van het ontwerpatelier.
      • Een onafhankelijke beoordelingscommissie beoordeelt de aanmeldingen en selecteert de drie teams en/of stelt deze samen uit aanmeldingen.
      • In de week van 8 juni wordt er contact opgenomen met de geselecteerde teams/teamleden en worden de definitieve teams bekend gemaakt.

      De resultaten worden meegenomen in de tentoonstelling “Nieuwe Verbindingen” de hele maand september in het provinciehuis van Noord-Brabant en in de dialoogbijeenkomst van KunstUnlocked#5. Het ontwerpatelier wordt benoemd in communicatie en netwerken via hoofdpartners van Nieuwe verbindingen (CAST, BLASt en SRBT) en KunstUnlocked#5 (Kunstloc Brabant).

      Heb je vragen? Neem dan contact op via één van de volgende mailadressen: alexandrasonnemans@castonline.nl, sophiestravens@castonline.nl of hermelinde.vanxanten@kunstlocbrabant.nl.

      Over Nieuwe Verbindingen

      Met het programma Nieuwe Verbindingen werken CAST, BLASt, de SRBT en partners zoals Kunstloc Brabant, samen aan de duurzame ontwikkeling van de regio. We doen dit via actuele ruimtelijke en maatschappelijke opgaven die gemeentegrenzen overstijgen.

      In seizoen 2025-2026 onderzoeken we de Brabantse dorpenstrategie, de ontwikkeling van stedelijke milieus op kleinere stationslocaties, herbestemming van bijzondere complexen en de relatie tussen landschap-leisure-vestigingsklimaat. Alles onder de noemer “Landschap als Dragend Weefsel”.

      Over KunstUnlocked

      KunstUnlocked is een programma van Kunstloc Brabant, de provinciale kennis- en uitvoeringsorganisatie voor de kunsten, dat laat zien hoe kunstenaars kunnen bijdragen aan actuele maatschappelijke en ruimtelijke vraagstukken, zoals klimaatverandering, leefbaarheid, energietransitie en gebiedsontwikkeling. Het programma brengt professionals uit kunst, cultuur, overheid, natuurbeheer, stedenbouw en gebiedsontwikkeling samen om nieuwe perspectieven te ontdekken en de kracht van verbeelding in te zetten bij complexe opgaven. Tijdens bijeenkomsten, workshops, lezingen en ontmoetingen leren deelnemers hoe kunst kan helpen om anders naar problemen te kijken, toekomstscenario’s te verbeelden, bewoners te betrekken en ruimte te creëren voor creativiteit binnen beleid en projecten.

      De thema’s variëren van kunst en klimaat tot kunst in stedelijke en landelijke gebiedsontwikkeling, waarbij praktijkvoorbeelden en concrete tools worden gedeeld die direct toepasbaar zijn in de dagelijkse praktijk. KunstUnlocked benadrukt dat grote uitdagingen niet alleen technische oplossingen vragen, maar ook verbeeldingskracht en nieuwe manieren van kijken. Het programma laat zien hoe kunst abstracte problemen tastbaar kan maken, dialoog kan stimuleren en kan bijdragen aan betekenisvolle, leefbare en toekomstbestendige plekken.

      Onderdeel van de door de regio reizende tentoonstelling van Nieuwe Verbindingen
      Onderdeel van de door de regio reizende tentoonstelling van Nieuwe Verbindingen