Excursie Spoorpark: ‘Een mooi cadeau aan de bevolking van Tilburg’
CAST in actie

Excursie Spoorpark: ‘Een mooi cadeau aan de bevolking van Tilburg’

donderdag 27 september 2018

Excursie Spoorpark: ‘Een mooi cadeau aan de bevolking van Tilburg’

Verslag: Jeroen Ketelaars

Maar liefst tien hectare groot gaat het worden: het Spoorpark. Vroeger bevond zich daar de fabriek van de firma Kessels, de muziekinstrumentenfabriek van de vader van Marietje Kessels. Het levenloze lichaam van dat bekende Tilburgse meisje werd in 1900 aangetroffen in de Noordhoekse kerk, en wat haar precies is overkomen, is nog altijd niet met zekerheid vast te stellen. Later bevond zich op de plaats waar het Spoorpark gaat komen het rangeerterrein van vervoerbedrijf Van Gend & Loos – een stukje treinrails ligt er nog altijd. Veel Tilburgers zullen zich die functie van de locatie nog kunnen herinneren.

Maar wat veel Tilburgers óók nog weten, is dat de plek van het Spoorpark vele jaren lang een braakliggend stuk grond was. Allerminst een pareltje in de stad dus. Eerder een doorn in het oog, zeker voor omwonenden, die er vanuit hun woningen al die tijd op uit keken. Maar inmiddels zijn er grootse plannen in werking getreden om ervoor te zorgen dat die locatie, die omgeven wordt door de Hart van Brabantlaan, de Ringbaan-West, het spoor en de Sint Ceciliastraat, wél een aangename bestemming krijgt.

Veel belangstelling

Dat er veel belangstelling voor de plannen bestaat, bleek tijdens de rondleiding die het CAST op zaterdag 22 september organiseerde. Pakweg zestig belangstellenden verzamelden zich die middag in het kantoor van het CAST voor een plenaire inleiding om er daarna in vier groepen op uit te trekken en met eigen ogen te zien wat er tot op heden gerealiseerd is. Want hoewel de plannen nog lang niet volledig zijn uitgevoerd, is er al behoorlijk veel werk verzet en zijn de contouren van de verschillende elementen waar het Spoorpark uit gaat bestaan al duidelijk te zien. En dat zijn nogal wat elementen. Zo komt er in het park een stadscamping, krijgt Scouting Esjeeka er een onderkomen, komen er onder meer een kiosk, een uitkijktoren, een tribunetrap, een hondenlosloopveld, een speelbeek en andere waterpartijen, een boulevard, en een gedeelte dat bestemd is voor ‘urban sports’ als een BMX- en een skatebaan.

Leeg zwembad

Die skatebaan is ontworpen naar een Amerikaans voorbeeld: in de Verenigde Staten maakten skaters voor het uitoefenen van hun sport gebruik van een leegstaand zwembad. Daarom heeft de skatebaan in het Spoorpark ook wel wat weg van zo’n leeg bad. Maar er komen ook een theehuis en een kunstwerk in het park. Dat laatste onderdeel is een werk van Marieke Vromans en heet ‘De Rits’. Het vormt onder andere een herinnering aan het textielverleden van de stad, maar het beeld staat – in de woorden van de maakster – ook symboolvoor een gigantische rits die de stad openritst en een park aan je voeten legt.

Kortom: het stadspark, dat in juni 2019 geopend wordt, gaat allerlei functies krijgen, en dat was ook precies de bedoeling van het bestuur dat het Spoorpark door de uitvoeringsfase leidt. Het terrein werd in 2015 door de gemeenteraad aan de inwoners van de stad ter beschikking gesteld en de bedoeling was dat het toekomstige Spoorpark door een zo groot mogelijke groep Tilburgers ‘gedragen’ zou worden. Meer dan tachtig plannen werden er door allerlei partijen ingediend en uit die veelheid aan ideeën werd een selectie gemaakt die recht deed aan de diversiteit aan groepen en individuen die van het park gebruik moeten gaan maken. “Wij wilden een brede schakering aan activiteiten in het park, en een park creëren waar altijd reuring is, waar altijd wat te doen is, zomer en winter, voor jong én oud”, vertelde Anita de Haas van het bestuur van het Spoorpark voorafgaand aan de excursie. “Het moet een park voor de komende honderd jaar worden.”

‘Een echt Tilburgs park’

Voor het concretiseren van de plannen werden deskundigen zoals (landschaps)architecten, aannemers en adviseurs ingeschakeld, en een aantal van hen was tijdens de excursie aanwezig om de keuzes die gemaakt werden nader toe te lichten en de grote groep belangstellenden rond te leiden. Landschapsarchitect Esther Kruit (die verantwoordelijk is voor het ontwerp en de beplanting in het park), adviseur/architect Tjeerd Timmermans (die de paviljoens ontwierp) en Jacqueline Moors (die eveneens verantwoordelijk is voor het ontwerp, maar ook voor de toegangspoort, de bestrating en het meubilair) en haar collega Ginette Blom leidden de aanwezigen over het terrein en vertelden over wat er al gedaan is en wat er nog gaat gebeuren. “Het moet echt een Tilburgs park worden: rauw, no-nonsense, maar ook met hier en daar wat humor”, aldus Jacqueline Moors. “Het terrein is nu nog een grote zandbak, maar als je wat beter kijkt, zul je zien dat er heel wat gebeurd is.”

‘Ik sta helemaal perplex’

En inderdaad was er al het nodige te bekijken. Zo staat de toegangspoort (de pergola) er al, de zitmogelijkheden van bamboehout zijn al aangebracht, de skate- en BMX-banen zijn er al, bruggen van extra duurzaam hout zijn aangebracht en zo was er deze zaterdagmiddag nog heel wat meer te bewonderen. Deelnemers aan de excursie lieten geregeld lovende geluiden horen. Zo ook Loes Jongenelen. “Ik sta helemaal perplex”, zei zij na afloop van de wandeling. “De variëteit is geweldig. Het wordt een heel levendig park, voor alle leeftijden.” Inez Tuerlings is al net zo enthousiast: “Ik heb met open mond staan kijken. Ik had me niet gerealiseerd dat het zo groot is. Tien hectare! Een andere stad had zo’n terrein waarschijnlijk verkocht voor woningbouw, maar de gemeente Tilburg geeft het eigenlijk als cadeau aan de bevolking. Een mooi gebaar!”

Terug naar overzicht Naar de activiteit
Agenda
architectuurgids Architectuurgids

Bestel online de architectuurgids midden-brabant of bekijk hem online.

Lees meer
CAST
Blijf op de hoogte

En schrijf u vandaag nog in voor onze CAST nieuwsbrief.