Rust en Reuring in de LocHal
CAST in actie

Rust en Reuring in de LocHal

donderdag 24 mei 2018

Rust en Reuring in de LocHal

Op donderdag 17 mei hield Pieternel Thijssen, hoofd Innovatie van de Bibliotheek Midden-Brabant en projectleider van de LocHal, een inspirerende pitch over de nieuwe bibliotheek in de LocHal waar rust en reuring in een gebouw een plek gaan krijgen. Hieronder kunt u haar tekst teruglezen. 

“De LocHal wordt eind dit jaar in gebruik genomen door de bibliotheek, BKKC, Kunstbalie (vanaf 1 juni onder de naam Kunstloc brabant) en S2M. Maar als het goed is, gaat de LocHal vooral in gebruik worden genomen door u, door de Tilburgers, door de bewoners van de stad en de regio. Want de LocHal wordt een van de grootste publieke plekken in de stad.

Met de LocHal wordt een volgende fase van levendigheid, reuring zo u wilt, toegevoegd aan de Spoorzone en daarmee aan het nieuwe centrum van Tilburg. We verwachten minimaal 500.000 bezoekers per jaar en we hebben de ambitie om elke dag open te zijn, van 08.00 – 00.00 uur. In de praktijk wordt het misschien iets korter en iets minder, maar de ambitie is er. Gemiddeld komen er  dus 1400 bezoekers per dag naar de LocHal, is onze voorzichtige inschatting nu. We weten van andere nieuwe bibliotheken zoals bijvoorbeeld de nieuwe bibliotheek in Gent die vorig jaar maart de deuren opende, dat het aantal bezoekers enorm kan stijgen als er een mooie, nieuwe bieb staat.

Fluisterniveau
Ik werk zelf al meer dan 30 jaar bij de bibliotheek. De LocHal wordt het derde gebouw voor de centrale stadsbibliotheek waar ik kom te werken. Ik ben begonnen in de oude bibliotheek op het Koningsplein, aan de westkant van het plein, waar nu o.a. Van Dal zit. In die tijd hadden we nog een echte studiezaal, een plek waar het stil moest zijn en iedereen geconcentreerd zat te werken tussen de handboeken en naslagwerken. Vragen en antwoorden werden op fluistertoon uitgewisseld maar het beste was als er niet gesproken werd. Hardop lachen was uit den boze en degene die boven fluisterniveau uit kwam werd door de bibliothecaresse tot stilte gemaand. En ook ik werd een van die bibliothecaressen. Het was een verstilde plek midden in de bibliotheek, midden in de stad en deze plek zat van ’s ochtend vroeg tot ’s avonds laat vol met studenten en anderen die in alle rust wilden werken. De studiezaal was ook de plek die het langste open was. Een uur eerder en een uur langer dan alle andere afdeling van de bibliotheek.

‘Studiebob’
Maar tijden veranderen en toen we in 1992 met de stadsbibliotheek naar de overkant van het Koningsplein verhuisde, was er geen plek meer voor een echte studiezaal. Reuring werd belangrijker dan rust. Wel kwam er een stadsstudiecentrum maar zonder bibliothecaresse om de boel stil te houden. Die taak moeten de bezoekers nu zelf op zich nemen en in de praktijk blijkt dit ook te werken. Als er een plek is waar mensen ieder voor zich studeren en werken dan krijg je vanzelf stilte, een stilte die door iedereen gerespecteerd wordt. Daarmee voorziet de bibliotheek nog steeds in de behoefte aan rust. Ook in andere bibliotheken zien we dat dit nog steeds een belangrijke functie is.
Zo organiseert de OBA (de bibliotheek Amsterdam) de ‘OBA studieshare’ in examenperiodes voor scholieren en studenten. Er wordt dan samen in stilte gestudeerd in een afgesloten zaal met een ‘studiebob’ ervoor die iedereen tot stilte maant indien nodig. In blokken van drie kwartier wordt gestudeerd waarna er verplicht vijftien minuten pauze is. Mobieltjes, social media en uiteraard praten is ten strengste verboden. Het concept is een groot succes, er wordt massaal gebruik van gemaakt.

Loungebanken
En in Azië hebben bibliotheken duidelijk een functie als rustruimte. In 2015 heeft het project Out of the Bieb plaatsgevonden waarbij negen kunstenaars over de hele wereld op zoek zijn gegaan naar goede voorbeelden voor de Bibliotheek van de Toekomst die in de LocHal wordt vorm gegeven. Ilja Kok en Ruut van der Beele zijn in Shanghai, Yong In, Beijing, Tokyo en Kanazawa geweest om inspiratie op te doen. En zij kwamen terug met beelden van mensen die een dutje doen in de bibliotheek. Ligstoelen, hangstoelen met ingebouwde zenmuziekjes en verantwoorde loungebanken nodigen de bezoeker uit tot rust en even slapen zodat de hersenen  tot rust kunnen komen en het hoofd leeggemaakt wordt. Daarna is men veel beter in staat om nieuwe kennis tot zich te nemen. Er is ruimte gecreëerd in het hoofd voor deze nieuwe kennis.

Beleveniseconomie-gedachte
Maar we zien ook dat in bibliotheken de afgelopen jaren steeds meer reuring  is ontstaan. Om even een cijfer te noemen; in 2017 zijn er meer dan 1000 activiteiten georganiseerd door de Tilburgse bibliotheken. Onder druk van de beleveniseconomie-gedachte moest ook de bibliotheek een plek worden waar steeds meer te beleven viel, waar steeds meer reuring was, anders zouden de bezoekers wegblijven. De bibliotheek kreeg het stempel saai omdat er zo weinig te beleven viel dus dat moest anders. En Bibliotheek Midden-Brabant doet hier volop aan mee. Het delen van kennis en verhalen doen we nu ook door het organiseren van heel veel activiteiten en deze variëren van een debat over radicalisering in de samenleving, tot een voorleesmarathon voor, van en over rebel girls, hackatonsessies, open source dagen, wikicafés, klik- en tikcursussen, walk- en talkbijeenkomsten voor werkzoekenden, the human library, enz. enz. Reuring genoeg  dus.

LocHal: rust en reuring in een gebouw combineren
Maar al die drukte en al die reuring leiden als vanzelf tot een tegenbeweging, tot een behoefte aan stilte en rust. En in de LocHal krijgt de bibliotheek een nieuwe kans om hier weer vorm aan te geven. We gaan niet terug naar de studiezaal van vroeger maar er is wel nagedacht over hoe het gebouw in de praktijk gaat werken, over hoe we rust en reuring in een gebouw kunnen combineren. De architecten van de Cloud Collective (Civic, Inside Outside, Braaksma en Roos) hebben ervoor gezorgd dat het monumentale, industriële karakter van het gebouw gewaarborgd blijft. De bezoeker kan bij binnenkomst hiervan meteen genieten doordat het open karakter is bewaard en het gebouw in een keer te overzien is. Tegelijkertijd zijn er vloeren in gelegd die de mogelijkheid bieden om meerdere sferen te creëren.

Boeken stralen rust uit
In de LocHal wordt de begane grond en dan met name de zuidzijde de plek voor reuring waar zoveel mogelijk bezoekers kunnen genieten van programmering: in het stadscafé, de exposities en de labs maar ook in de open ruimte. Naarmate we hoger komen in het gebouw en ons naar de noordzijde verplaatsen, wordt het rustiger en stiller. Op de tweede verdieping aan de noordzijde vinden we straks het merendeel van de collectie van de bibliotheek terug met daarbij studie- en werkplekken waar een ieder in alle rust kan werken en studeren, tussen de boeken. Want dat helpt. Boeken stralen rust uit en hele boekenkasten vol met boeken bieden als vanzelf een ideale werkplek voor diegenen die dit in een rustige omgeving willen doen.

En daarmee wordt rust en reuring in een gebouw, in de LocHal gerealiseerd.
Zoals gezegd eind van dit jaar gaat het open en dan kunt u allen komen kijken of het in de praktijk ook echt gelukt is." 

Op de Dag van de Architectuur, zaterdag 2 juni, kunt u tussen 13.00 en 16.00 uur een kijkje nemen in de LocHal in aanbouw. Hier vindt u meer informatie.

Terug naar overzicht
Agenda
architectuurgids Architectuurgids

Bestel online de architectuurgids midden-brabant of bekijk hem online.

Lees meer
CAST
Blijf op de hoogte

En schrijf u vandaag nog in voor onze CAST nieuwsbrief.