Verslag: Stad als beleving
CAST in actie

Verslag: Stad als beleving

donderdag 16 november 2017

Verslag: Stad als beleving

(De bijeenkomst op 15 november gemist? U kunt de hele avond terugkijken, scroll daarvoor naar beneden.)

 

‘Wij moeten allemaal ambassadeurs van Tilburg zijn’

Verslag bijeenkomst 'Stad als beleving' door Jeroen Ketelaars

De ontwikkeling van de Tilburgse binnenstad is in volle gang, met onder meer de komst van Hudson’s Bay, de bouw van de Primark en allerlei andere projecten die uitgevoerd zijn of gaan worden. Al die ontwikkelingen leiden het ene moment tot enthousiasme, het andere moment tot ongerustheid. Maar die vele ontwikkelingen bieden ook de mogelijkheid om eens stil te staan bij een bron van mogelijke inspiratie voor de stad. Binnensteden zijn in toenemende mate namelijk niet meer alleen plekken om te winkelen, maar ook plaatsen om te ontmoeten en te beleven. En als het op ‘beleven’ aankomt, dan is de Efteling bij uitstek een mogelijke inspiratiebron voor Tilburg.

Tijdens de bijeenkomst die op woensdag 15 november 2017 door het Centrum voor Architectuur en Stedebouw Tilburg (CAST) werd georganiseerd in het Klasse Theater kwam dan ook als eerste Frans Goenee aan het woord. Hij is inspiratiemanager bij de Efteling en voorzitter van de ondernemersvereniging ‘Shoppen in Kaatsheuvel’, en hij vertelde hoe het dat attractiepark al 65 jaar lukt om bezoekers aan zich te binden. De titel van zijn lezing was ‘Van storytelling naar storyselling’, en dat is dan ook de kern van wat de Efteling doet: verhalen vertellen, maar zich tegelijkertijd richten op het commerciële aspect daarvan. Belangrijk daarbij is dat de bezoekers van het park fijne herinneringen overhouden aan hun verblijf in het park. ,,Want als je een herinnering veroorzaakt, wordt die vijftien tot twintig keer doorverteld”, aldus Frans Goenee. Om te slagen in het creëren van fijne herinneringen, probeert de Efteling ‘door de ogen van de gast te kijken’, de gasten te verrassen, en gastvrij te zijn. ,,Wij willen zoveel mogelijk van de gast te weten komen, want dan weet je hoe je de ‘guest experience’ kunt verbeteren. Zo hebben we gasten bijvoorbeeld gevraagd om eens met een camera op pad te gaan, zodat wij kunnen zien hoe de gasten het park beleven. De gasten stellen we centraal en we luisteren naar ze, onder meer via de panels ‘de Raad der Wijzen’ en ‘de Wijzneuzen’. Dat zou je met gasten van Tilburg ook kunnen doen: kijken vanuit de gast, de inwoner, de toerist.”

‘Balans vinden tussen creativiteit en commercie’
Toch lukte het ook de Efteling niet altijd om de juiste balans te vinden tussen creativiteit en het commerciële belang. Zo overheerste in de jaren negentig het commerciële aspect en was de rol van verhalenverteller naar de achtergrond verdwenen. Daarop is de Efteling terug naar haar wortels gegaan, naar de ideeën van Anton Pieck, de eerste ‘designer’ van het pretpark. ,,Zijn creatieve gedachtengoed gebruiken we om te vernieuwen, dat is het erfgoed waar we op terug kunnen vallen. Anton Pieck was een perfectionist die ‘krom’ dacht. In het Sprookjesbos, bijvoorbeeld, vind je alleen maar kromme wegen, want juist bij de bochten heb je de kans om de bezoekers te verwonderen.”

Dat is ook wat Frans Goenee een stad als Tilburg aanraadt: krom denken, want ‘normaal en recht is saai’. En: ‘van product naar concept denken’, waarbij verschillende elementen – de Kruikezeiker, het worstenbroodje met spek van Roy Donders, Broodje Jantje, om maar wat te noemen – in één gestroomlijnd verhaal samen moeten komen. Maar de vraag is dan: welk verhaal wil Tilburg vertellen? En dat verhaal moet weer ambassadeurs en fans krijgen, zoals enthousiaste bezoekers én medewerkers, om het verhaal met anderen te delen, om de mooie herinneringen te verkopen.

Maar wélk verhaal moet dan in Tilburg verteld worden, vroeg Myrthe Breukink van CAST na afloop van de lezing van Frans Goenee aan de pakweg 90 bezoekers die in de zaal zaten. ,,Waar bent u trots op?” Er volgden verschillende thema’s: de ene gast in de zaal was trots op de Tilburgse musea, een andere op het groen in de stad, en weer anderen wezen op de geschiedenis van Tilburg en de ooit zo prominente textielindustrie.

Tijdens de nabespreking met inbreng van het publiek en van Hans Vermeeren van Wereldhave (dat eigenaar is van panden aan het Pieter Vreedeplein en in de Emmapassage), Niek van den Broek van het Ondernemersfonds Tilburg en Ruud Dubbeld van MTD Landschapsarchitecten, merkte Hans Vermeeren op dat Tilburg momenteel echt in transitie is, dat er al behoorlijk wat winkels zoals Hudson’s Bay en Primark naar Tilburg zijn gehaald. Met de opmerking van een van de gasten in de zaal dat bedrijven als Hudson’s Bay en Primark ‘niets toevoegen aan het karakter van de stad’, was Vermeeren het niet eens. Naar zijn mening heeft een stad als Tilburg met de vestiging van dergelijke winkels wel degelijk een streepje voor op steden waar deze bedrijven zich niet vestigen. Zo dragen zij bij aan de economie van de stad, aldus Vermeeren, en bovendien is het uiteindelijk de consumént die bepaalt welke ondernemingen er naar de stad komen.

Terwijl bij de Efteling de beléving van de gast voorop staat, hanteert Hans Vermeeren liever het begrip ‘kwaliteit’. ,,Als je het hebt over kwaliteit in de stad, heb je het eigenlijk over kwaliteit van leven. Die is essentieel voor het functioneren van elke plek waar mensen samenkomen, zoals een winkelgebied en een binnenstadsgebied per definitie zijn.”

Verschillende ‘rijken’ in stad én attractiepark
Enkele overeenkomsten met de Efteling zijn er nu al in de stad te vinden, zo bleek tijdens de avond. Zoals het verhaal van de Efteling opgebouwd is uit verschillende ‘rijken’ – Marerijk, Reizenrijk, Ruigrijk, Anderrijk en Fantasierijk – zo zijn ook in Tilburg verschillende rijken te vinden, constateerde Niek van den Broek van het Ondernemersfonds Tilburg. ,,In de binnenstad, bijvoorbeeld, zijn al verschillende sfeergebieden te vinden, zoals de Piushaven, het dwaalgebied en het Veemarktkwartier.” Sterker: het Ondernemersfonds heeft zich in het recente verleden, toen verschillende sferen in de binnenstad gedefinieerd werden, al laten inspireren door de Efteling, waar bezoekers van het ene rijk naar het andere rijk worden geleid. ,,Door het werken met gebiedsprofielen/deelgebieden wensen we dat ook in onze binnenstad te bereiken”, vermeldde het Ondernemersfonds dan ook in het jaarverslag en de vooruitblik voor de jaren 2016-2017.

Al die verschillende plekken in de stad vertellen samen het verhaal van Tilburg, maar architect Ruud Dubbeld, die al lange tijd betrokken is bij het opknappen van de binnenstad, is van mening dat er ook recht moet worden gedaan aan de eigenheid van die plekken, een uitgangspunt dat hij bij zijn werkzaamheden hanteert. ,,Tilburg moet herkenbaar blijven, maar we willen ook de verschillen tussen de betreffende locaties zichtbaar maken, door het gebruik van onder meer bepaalde verlichting, groene elementen en het vloeroppervlak. De ene plek is bijvoorbeeld wat rustiger, de andere wat onrustiger, de ene plek ligt meer in de zon, de andere meer in de schaduw. Je maakt niet steeds dezelfde optelsom, maar probeert steeds weer in te spelen op de betreffende situatie.” 

Overigens valt er nog wel wat winst te boeken als het gaat om hoe gasten de binnenstad van Tilburg beleven, bleek uit de anekdote van Chantal Nanning, die een winkel in de Tuinstraat heeft. ,,Wat een leuk gebied!”, zei een enthousiaste klant van buiten de stad eens tegen haar. Die klant was verbaasd toen zij ontdekte dat Tilburg over zo’n mooi dwaalgebied beschikt. Tijdens de bijeenkomst op 15 november benadrukte Niek van den Broek dan ook nog eens dat ‘Tilburg veel méér is dan alleen de Heuvelstraat’. ,,Er zijn veel mooie plekjes in de stad te vinden, en wij allemaal moeten daarvan de ambassadeurs zijn.”

 

 

Deel 1: Inspiratielezing Frans Goenee

 

Deel 2: Gesprek

‘Wij moeten allemaal ambassadeurs van Tilburg zijn’

Terug naar overzicht Naar de activiteit
Agenda
architectuurgids Architectuurgids

Bestel online de architectuurgids midden-brabant of bekijk hem online.

Lees meer
CAST
Blijf op de hoogte

En schrijf u vandaag nog in voor onze CAST nieuwsbrief.